مراقبت از دندان ها و لثه در دوران بارداری اهمیت بیشتری پیدا می کند. بعضی از خانم ها به علت احساس تهوع قادر به استفاده از مسواک نیستند. به این افراد توصیه می شود از مسواک های مخصوص کودکان با سر خیلی کوچک استفاده کنند. یا حتی اگر این مورد نیز برایشان قابل تحمل نیست
 حتما پس از مصرف هر وعده ی غذایی دهان خود را با آب شستشو دهند و نیز مقداری آب بیاشامند. در عین حال باید توجه خانم های باردار را به نقاطی از لثه که دارای التهاب و خونریزی می باشد، جلب نمود. بسیار دیده شده که بیماران با مشاهده ی خونریزی از لثه، از مسواک زدن خودداری می کنند. در این گونه موارد، آنها باید بدانند که علیرغم وجود خونریزی، ناحیه مربوطه را مسواک بزنند و سپس آن ناحیه را با انگشت ماساژ دهند. برای این کار می توان از یک پارچه نازک تمیز که به دور انگشت پیچیده شده نیز استفاده نمود.

ژنژویت حاملگی چیست؟

در طی دوران بارداری به علت بالا رفتن سطح بعضی از هورمن ها( خصوصا افزایش میزان پروژسترون) واکنش لثه ها به پلاک دندانی افزایش یافته و امکان ایجاد التهاب لثه یا ژنژویت زیاد می شود که به آن ژنژویت حاملگی می گویند. بنابراین رعایت بهداشت دهان و دندان و برداشتن پلاک دندانی و تمیز کردن مرتب دندان ها در دوران حاملگی از اهمیت بیشتری برخوردار است. در صورتی که خانم باردار علی رغم رعایت بهداشت دهان ، در دوران حاملگی دچار التهاب و خونریزی لثه شد، باید به دندانپزشک مراجعه کند.

توموهای حاملگی

تغییرات هورمونی در دوران بارداری گاهی اوقات سبب تغییر حجم لثه میشود. در پاره ای از موارد لثه بین یک یا دو دندان تغییر حجم داده و جویدن را دچار اشکال میسازد. به این بافت التهابی تغییر حجم یافته تومور حاملگی اطلاق میشود. این حالت معمولا با حذف عوامل محرک موضعی از بین می رود. اما گاهی لازم است که توسط عمل جراحی سلامت را به نسج لثه برگرداند. حالت یاد شده معمولا زمانی ایجاد میشود که از ابتدا کنترل دقیقی بر روی برداشتن پلاک دندانی صورت نگرفته باشد.

لازم است خانم های باردار یکبار در ۳ ماهه اول بارداری ، بار دوم در ۳ ماهه میانی و بار سوم در سه ماهه آخر بارداری برای مشاوره و معاینه به دندانپزشک مراجعه نمایند. در هنگام مراجعه ، دندانپزشک را از وضعیت حاملگی خود مطلع نموده و از وی بخواهند اقدامات مورد نیاز را برایشان شرح دهد. هر چقدر که مادر در مورد سلامت دندانی خود بیشتر بداند ، توانایی بهتری در مراقبت از سلامتی خود پیدا می کند.
تکامل دندان های شیری جنین در طی ماه سوم دوران بارداری آغاز می شود. بنابراین تامین مواد مورد نیاز کافی از قبیل مواد معدنی مثل کلسیم و فسفر، پروتئین ها و ویتامین ها اهمیت زیادی در تشکیل صحیح بافت های دهان و دندان دارد . مادر باردار ، باید در حد توان تغذیه سالمی داشته باشد و به نحو احسن از خود مراقبت نماید. باید به میزان کافی از لبنیات ، سبزیجات و مرکبات تازه استفاده کند. در این خصوص لازم است با مشاوره تغذیه مشورت صورت گیرد.
باید توجه داشت که مصرف برخی داروها باعث ایجاد نواقصی در شکل گیری و تکامل بافت های دهان و دندان جنین می شود . مثال بارز آن اثر داروهای ضد آکنه در ایجاد شکاف لب و کام و همینطور مصرف آنتی بیوتیک های خاص در ایجاد نقائص مربوط به مینای دندان می باشد. در این زمینه لازم است از مصرف خودسرانه داروها اجتناب کرده و در صورت نیاز به مصرف دارو حتما با متخصص مربوطه مشاوره شود.
مقدمه
اورژانس های دندانپزشکی در دوران حاملگی به مواردی اطلاق می شود که در آن درد ، ناراحتی ، عفونت و بیماری پیش رونده وجود دارد که عدم مداخله درمانی در آن باعث آسیب جسمی به مادر ، جنین یا هر دو می شود ، در موارد بروز اورژانس ها معمولا با رعایت جوانب احتیاط ، امکان درمانهای خاص دندانپزشکی در دوره بارداری وجود دارد ، بسته به مدت زمان حاملگی ، شرایط متفاوت خواهد بود.
مجوز درمان
در این دوره ، دندانپزشک برای آگاهی از وضعیت مادر نیازمند نامه مشاوره تخصصی از پزشک متخصص زنان و زایمان می باشد تا هم دندانپزشک از وضعیت موجود مادر آگاه شود و هم اقدامات احتیاطی مورد نیاز به کار گرفته شود. بنابراین در این موارد اخذ مجوز درمانی از متخصص زنان و زایمان ضروری و قدم نخست می باشد.
مراجعه به دندانپزشک
در صورت بروز هر نوع مورد اورژانسی مثل دندان درد ، خونریزی مکرر لثه ، آبسه و عفونت دندانی در هنگام بارداری لازم است در مرحله اول خونسردی خود را حفظ کنید و مطمئن باشید دندانپزشک کمک های لازم را به شما ارائه خواهد داد. البته ممکن است محدودیتهایی در ۳ ماهه اول و ۳ ماهه آخر بارداری وجود داشته باشد که در این خصوص دندانپزشک راهنمایی های لازم را به شما خواهد داد و مورد اورژانسی را برطرف خواهد نمود. لازم به یادآوری است که مادر باردار در صورت بروز موارد اورژانسی و نیاز به درمان فوری نباید نگران باشد. چرا که در صورت عدم درمان ممکن است شرایط پیچیده تر و صدمات زیادتری به مادر و جنین وارد شود.
احتیاط ها :

ا) از مصرف دارو به طور خودسرانه اجتناب نمائید .

۲) در صورت نیاز به تهیه رادیوگرافی ، به مرکز مزبور ، باردار بودن خود را اطلاع دهید .

۳) امکان تهیه رادیوگرافی با پوشاندن جنین و محافظ های سربی امکان پذیر است، از مرکز درمانی مربوطه بخواهید تا از این پوششها استفاده نمایند .

۴) به توصیه های دندانپزشک در صورت نیاز به مراجعات بعدی توجه نمائید .

۵) برای رفع نگرانی با دندانپزشک و متخصص زنان و زایمان سوالات خود را مطرح نمائید .

۶) به توصیه ها و تذکرات افراد فاقد دانش توجه نکنید.

مراقبت از دندان لثه
مراقبت از دندان ها و لثه در دوران بارداری اهمیت بیشتری پیدا می کند. بعضی از خانم ها به علت احساس تهوع قادر به استفاده از مسواک نیستند. به این افراد توصیه می شود از مسواک های مخصوص کودکان با سر خیلی کوچک استفاده کنند. یا حتی اگر این مورد نیز برایشان قابل تحمل نیست
 حتما پس از مصرف هر وعده ی غذایی دهان خود را با آب شستشو دهند و نیز مقداری آب بیاشامند. در عین حال باید توجه خانم های باردار را به نقاطی از لثه که دارای التهاب و خونریزی می باشد، جلب نمود. بسیار دیده شده که بیماران با مشاهده ی خونریزی از لثه، از مسواک زدن خودداری می کنند. در این گونه موارد، آنها باید بدانند که علیرغم وجود خونریزی، ناحیه مربوطه را مسواک بزنند و سپس آن ناحیه را با انگشت ماساژ دهند. برای این کار می توان از یک پارچه نازک تمیز که به دور انگشت پیچیده شده نیز استفاده نمود.
بیماری لثه در حین بارداری

ژنژویت حاملگی چیست؟

در طی دوران بارداری به علت بالا رفتن سطح بعضی از هورمن ها( خصوصا افزایش میزان پروژسترون) واکنش لثه ها به پلاک دندانی افزایش یافته و امکان ایجاد التهاب لثه یا ژنژویت زیاد می شود که به آن ژنژویت حاملگی می گویند. بنابراین رعایت بهداشت دهان و دندان و برداشتن پلاک دندانی و تمیز کردن مرتب دندان ها در دوران حاملگی از اهمیت بیشتری برخوردار است. در صورتی که خانم باردار علی رغم رعایت بهداشت دهان ، در دوران حاملگی دچار التهاب و خونریزی لثه شد، باید به دندانپزشک مراجعه کند.

توموهای حاملگی

تغییرات هورمونی در دوران بارداری گاهی اوقات سبب تغییر حجم لثه میشود. در پاره ای از موارد لثه بین یک یا دو دندان تغییر حجم داده و جویدن را دچار اشکال میسازد. به این بافت التهابی تغییر حجم یافته تومور حاملگی اطلاق میشود. این حالت معمولا با حذف عوامل محرک موضعی از بین می رود. اما گاهی لازم است که توسط عمل جراحی سلامت را به نسج لثه برگرداند. حالت یاد شده معمولا زمانی ایجاد میشود که از ابتدا کنترل دقیقی بر روی برداشتن پلاک دندانی صورت نگرفته باشد.

معاینات دوره ای
لازم است خانم های باردار یکبار در ۳ ماهه اول بارداری ، بار دوم در ۳ ماهه میانی و بار سوم در سه ماهه آخر بارداری برای مشاوره و معاینه به دندانپزشک مراجعه نمایند. در هنگام مراجعه ، دندانپزشک را از وضعیت حاملگی خود مطلع نموده و از وی بخواهند اقدامات مورد نیاز را برایشان شرح دهد. هر چقدر که مادر در مورد سلامت دندانی خود بیشتر بداند ، توانایی بهتری در مراقبت از سلامتی خود پیدا می کند.
نکاتی درمورد جنین
تکامل دندان های شیری جنین در طی ماه سوم دوران بارداری آغاز می شود. بنابراین تامین مواد مورد نیاز کافی از قبیل مواد معدنی مثل کلسیم و فسفر، پروتئین ها و ویتامین ها اهمیت زیادی در تشکیل صحیح بافت های دهان و دندان دارد . مادر باردار ، باید در حد توان تغذیه سالمی داشته باشد و به نحو احسن از خود مراقبت نماید. باید به میزان کافی از لبنیات ، سبزیجات و مرکبات تازه استفاده کند. در این خصوص لازم است با مشاوره تغذیه مشورت صورت گیرد.
باید توجه داشت که مصرف برخی داروها باعث ایجاد نواقصی در شکل گیری و تکامل بافت های دهان و دندان جنین می شود . مثال بارز آن اثر داروهای ضد آکنه در ایجاد شکاف لب و کام و همینطور مصرف آنتی بیوتیک های خاص در ایجاد نقائص مربوط به مینای دندان می باشد. در این زمینه لازم است از مصرف خودسرانه داروها اجتناب کرده و در صورت نیاز به مصرف دارو حتما با متخصص مربوطه مشاوره شود.
اورژانس ها در حاملگی
مقدمه
اورژانس های دندانپزشکی در دوران حاملگی به مواردی اطلاق می شود که در آن درد ، ناراحتی ، عفونت و بیماری پیش رونده وجود دارد که عدم مداخله درمانی در آن باعث آسیب جسمی به مادر ، جنین یا هر دو می شود ، در موارد بروز اورژانس ها معمولا با رعایت جوانب احتیاط ، امکان درمانهای خاص دندانپزشکی در دوره بارداری وجود دارد ، بسته به مدت زمان حاملگی ، شرایط متفاوت خواهد بود.
مجوز درمان
در این دوره ، دندانپزشک برای آگاهی از وضعیت مادر نیازمند نامه مشاوره تخصصی از پزشک متخصص زنان و زایمان می باشد تا هم دندانپزشک از وضعیت موجود مادر آگاه شود و هم اقدامات احتیاطی مورد نیاز به کار گرفته شود. بنابراین در این موارد اخذ مجوز درمانی از متخصص زنان و زایمان ضروری و قدم نخست می باشد.
مراجعه به دندانپزشک
در صورت بروز هر نوع مورد اورژانسی مثل دندان درد ، خونریزی مکرر لثه ، آبسه و عفونت دندانی در هنگام بارداری لازم است در مرحله اول خونسردی خود را حفظ کنید و مطمئن باشید دندانپزشک کمک های لازم را به شما ارائه خواهد داد. البته ممکن است محدودیتهایی در ۳ ماهه اول و ۳ ماهه آخر بارداری وجود داشته باشد که در این خصوص دندانپزشک راهنمایی های لازم را به شما خواهد داد و مورد اورژانسی را برطرف خواهد نمود. لازم به یادآوری است که مادر باردار در صورت بروز موارد اورژانسی و نیاز به درمان فوری نباید نگران باشد. چرا که در صورت عدم درمان ممکن است شرایط پیچیده تر و صدمات زیادتری به مادر و جنین وارد شود.
احتیاط ها :

ا) از مصرف دارو به طور خودسرانه اجتناب نمائید .

۲) در صورت نیاز به تهیه رادیوگرافی ، به مرکز مزبور ، باردار بودن خود را اطلاع دهید .

۳) امکان تهیه رادیوگرافی با پوشاندن جنین و محافظ های سربی امکان پذیر است، از مرکز درمانی مربوطه بخواهید تا از این پوششها استفاده نمایند .

۴) به توصیه های دندانپزشک در صورت نیاز به مراجعات بعدی توجه نمائید .

۵) برای رفع نگرانی با دندانپزشک و متخصص زنان و زایمان سوالات خود را مطرح نمائید .

۶) به توصیه ها و تذکرات افراد فاقد دانش توجه نکنید.

فهرست