گاهی در اثر ضربه های خارجی ، لبه ی دندان شکستگی پیدا می کند ، شکستگی لبه ی دندان هر اندازه که باشد لازم است جهت ترمیم آن اقدام شود، زیرا بر اثر بازشدن عاج دندان به تدریج مواد آلوده کننده وارد مغز دندان شده و حیات دندان را به خطر می اندازد. فورا به دندانپزشک مراجعه کنید اگر سریع عمل کنید می توانید دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نیاز به درمان های دندانپزشکی سخت تر در آینده جلوگیری نمایید.

در این مواقع دهان را با آب شستشو داده و برای جلوگیری از تورم کمپرس سرد نمایید ، اگر توانستید قطعه ی شکسته شده را پیدا کنید و آن را با خود به مطب دندانپزشکی ببرید. در مواردیکه ضربهی وارده به دندان شدید باشد ممکن است دندان دچار لقي شده یا به داخل استخوان فک فرورفته و یا از جای خود بیرون زده باشد .
در مواردی ، لثه دچار پارگی و خونریزی می شود و یا در قسمتی از دهان کبودی ایجاد می شود. گاهی شدت ضربه به حدی است که علاوه بر دندان ها ، استخوان فک نیز دچار شکستگی می شود. در همه موارد باید سریعا بیمار را به نزد دندانپزشک برد . یکی از مسایلی که در هنگام ضربه به دندان ها رخ می دهد ، بیرون افتادن دندان از دهان است .
در این مواقع حفظ دندان دایمی کودک بستگی به اقدامات صحیحی دارد که بلافاصله پس از بیرون افتادن دندان انجام می دهیم.
هنگام بیرون افتادن دندان از دهان چه باید کرد؟
- دندان را پیدا کنید، برای برداشتن دندان، آن را از ناحیه ی تاج بگیرید و به ریشه ی دندان دست نزنید.
- دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود ، در غیر این صورت الیاف نگهدارنده دندان ، آسیب می بیند.
- اگر محل دندان صدمه زیادی ندیده ، مثلا فک نشکسته یا لثه پاره نشده باشد دندان را در حفره ی خود قرار دهید، برای این کار دقت نمایید سطوح خارجی و داخلی دندان بطور صحیح قرار گیرد. برای تشخیص می توانید از شکل دندان های مجاور استفاده کنید.

- در این هنگام از کودک بخواهید که با فشار دادن دندان های خود، آن را نگه دارد .
- بعد از جا گذاری از دستکاری محل دندان بطور جدی خودداری کنید.
- پس از این که دندان را در محل خود قرار دادید با انگشت به ملایمت لبه های لثه را فشار داده و تکه ای گاز مرطوب روی دندان قرار دهید.
- در صورتیکه قادر به قراردادن دندان در محل خود نیستید، دندان را در یک لیوان شیر یا آب جوشیدهی سرد قرار دهید ، در صورت عدم دسترسی از آب معمولی استفاده کنید. هم چنین می توان دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار داد . مهم اینست که به هیچ وجه دندان در محیط خشک نگهداری نشود .
- کودک را هر چه سریعتر به نزد دندانپزشک برده تا دندان را پس از جاگذاری به دندان های دیگر ثابت نماید و سپس چندین ماه تحت مراقبت قرار دهید.
- مراجعه هرچه زودتر حتی الامکان در فاصله زمانی کمتر از نیم ساعت احتمال پیوند دوباره دندان با استخوان (توسط الیاف دور دندان) بیشتر می شود .
چگونه می توان از صدمات وارده به دندان جلوگیری کرد ؟
– هنگام ورزش می توان از محافظ دندانی که دندانپزشک ، تجویز می نماید ، استفاده کرد.
– در اتومبیل و مخصوصا در ارتباط با کودکان باید از کمربندهای ایمنی استفاده نمود.
– مراقب کودکان از سقوط ، افتادن و غلتیدن بر اشیا و نیز آسیب های الکتریکی باشید .
– در انتخاب اسباب بازی موارد ایمنی حتما مدنظر باشد.
– در صورت افتادن دندان در اثر ضربه و تروما ، دندان و بیمار را در کمترین زمان به مطب دندانپزشکی ببرید.

– در صورت گیر کردن چیزی بین دندانها ، سعی کنید بدون زخمی کردن لثه ، آنرا بوسیله ی نخ دندان ، خارج کنید ولی هرگز از اشیای تیز برای این کار استفاده نکنید، اگر خارج نشد به دندانپزشک مراجعه کنید.
– در صورت گاز گرفتن لب یا زبان ، با پارچه ای روی زخم را پاک کرده، کمپرس یخ بگذارید تا از تورم بعدی آن جلوگیری کند. اگر خونریزی بند نیامد به دندانپزشک و یا بیمارستان مراجعه کنید.
– در صورت شکستگی فک ، به سرعت به بیمارستانی که بخش جراحی فک و صورت دارد مراجعه کنید.
دندان درد علل مختلفی دارد که شایعترین آن پوسیدگی دندان می باشد اگر پوسیدگی به موقع برداشته و دندان ترمیم نشود میکروب ها و یا سموم آن ها به مغز دندان و سپس ریشه دندان و بافت نگهدارنده اطراف دندان می رسند و در نهایت منجر به ایجاد آبسه می گردند ( آبسه ی دندان برجستگی متورم و قرمزرنگی در ناحیه ی اطراف ریشه دندان است که معمولا دردناک می باشد.)

عفونت های دندانی علاوه بر درد و ناراحتی که برای کودک ایجاد می کند ، به علت کاهش مصرف غذا توسط کودک باعث سو تغذیه در او می گردد. پیشگیری و درمان زود هنگام پوسیدگی دندان بخصوص در افرادی که سابقه بیماری قلبی مادر زادی ، تب روماتیسمی ، پایین بودن مقاومت بدن در برابر عفونت ها و عقب افتادگی ذهنی و جسمی دارند اهمیت بسزایی دارد .
بنابراین لازم است کودکانی که دچار پوسیدگی دندان و دندان درد و … هستند را در اسرع وقت به نزد دندان پزشک فرستاد . در مواقعی که کودک دندان درد دارد ، ابتدا دهان را با آب شستشو داده و کمپرس سرد کنید . از گذاشتن کمپرس گرم در موضع و یا قرص های مسکن بر روی دندان دارای درد ، خودداری نموده ، به مطب مراجعه کنید.
- ضربه به دندان
-
گاهی در اثر ضربه های خارجی ، لبه ی دندان شکستگی پیدا می کند ، شکستگی لبه ی دندان هر اندازه که باشد لازم است جهت ترمیم آن اقدام شود، زیرا بر اثر بازشدن عاج دندان به تدریج مواد آلوده کننده وارد مغز دندان شده و حیات دندان را به خطر می اندازد. فورا به دندانپزشک مراجعه کنید اگر سریع عمل کنید می توانید دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نیاز به درمان های دندانپزشکی سخت تر در آینده جلوگیری نمایید.

در این مواقع دهان را با آب شستشو داده و برای جلوگیری از تورم کمپرس سرد نمایید ، اگر توانستید قطعه ی شکسته شده را پیدا کنید و آن را با خود به مطب دندانپزشکی ببرید. در مواردیکه ضربهی وارده به دندان شدید باشد ممکن است دندان دچار لقي شده یا به داخل استخوان فک فرورفته و یا از جای خود بیرون زده باشد .
در مواردی ، لثه دچار پارگی و خونریزی می شود و یا در قسمتی از دهان کبودی ایجاد می شود. گاهی شدت ضربه به حدی است که علاوه بر دندان ها ، استخوان فک نیز دچار شکستگی می شود. در همه موارد باید سریعا بیمار را به نزد دندانپزشک برد . یکی از مسایلی که در هنگام ضربه به دندان ها رخ می دهد ، بیرون افتادن دندان از دهان است .
در این مواقع حفظ دندان دایمی کودک بستگی به اقدامات صحیحی دارد که بلافاصله پس از بیرون افتادن دندان انجام می دهیم.
- دندان بیرون افتاده
-
هنگام بیرون افتادن دندان از دهان چه باید کرد؟
- دندان را پیدا کنید، برای برداشتن دندان، آن را از ناحیه ی تاج بگیرید و به ریشه ی دندان دست نزنید.
- دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود ، در غیر این صورت الیاف نگهدارنده دندان ، آسیب می بیند.
- اگر محل دندان صدمه زیادی ندیده ، مثلا فک نشکسته یا لثه پاره نشده باشد دندان را در حفره ی خود قرار دهید، برای این کار دقت نمایید سطوح خارجی و داخلی دندان بطور صحیح قرار گیرد. برای تشخیص می توانید از شکل دندان های مجاور استفاده کنید.

- در این هنگام از کودک بخواهید که با فشار دادن دندان های خود، آن را نگه دارد .
- بعد از جا گذاری از دستکاری محل دندان بطور جدی خودداری کنید.
- پس از این که دندان را در محل خود قرار دادید با انگشت به ملایمت لبه های لثه را فشار داده و تکه ای گاز مرطوب روی دندان قرار دهید.
- در صورتیکه قادر به قراردادن دندان در محل خود نیستید، دندان را در یک لیوان شیر یا آب جوشیدهی سرد قرار دهید ، در صورت عدم دسترسی از آب معمولی استفاده کنید. هم چنین می توان دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار داد . مهم اینست که به هیچ وجه دندان در محیط خشک نگهداری نشود .
- کودک را هر چه سریعتر به نزد دندانپزشک برده تا دندان را پس از جاگذاری به دندان های دیگر ثابت نماید و سپس چندین ماه تحت مراقبت قرار دهید.
- مراجعه هرچه زودتر حتی الامکان در فاصله زمانی کمتر از نیم ساعت احتمال پیوند دوباره دندان با استخوان (توسط الیاف دور دندان) بیشتر می شود .
- حفاظت از دندان ها
-
چگونه می توان از صدمات وارده به دندان جلوگیری کرد ؟
– هنگام ورزش می توان از محافظ دندانی که دندانپزشک ، تجویز می نماید ، استفاده کرد.
– در اتومبیل و مخصوصا در ارتباط با کودکان باید از کمربندهای ایمنی استفاده نمود.
– مراقب کودکان از سقوط ، افتادن و غلتیدن بر اشیا و نیز آسیب های الکتریکی باشید .
– در انتخاب اسباب بازی موارد ایمنی حتما مدنظر باشد.
– در صورت افتادن دندان در اثر ضربه و تروما ، دندان و بیمار را در کمترین زمان به مطب دندانپزشکی ببرید.

– در صورت گیر کردن چیزی بین دندانها ، سعی کنید بدون زخمی کردن لثه ، آنرا بوسیله ی نخ دندان ، خارج کنید ولی هرگز از اشیای تیز برای این کار استفاده نکنید، اگر خارج نشد به دندانپزشک مراجعه کنید.
– در صورت گاز گرفتن لب یا زبان ، با پارچه ای روی زخم را پاک کرده، کمپرس یخ بگذارید تا از تورم بعدی آن جلوگیری کند. اگر خونریزی بند نیامد به دندانپزشک و یا بیمارستان مراجعه کنید.
– در صورت شکستگی فک ، به سرعت به بیمارستانی که بخش جراحی فک و صورت دارد مراجعه کنید.
- دندان درد
-
دندان درد علل مختلفی دارد که شایعترین آن پوسیدگی دندان می باشد اگر پوسیدگی به موقع برداشته و دندان ترمیم نشود میکروب ها و یا سموم آن ها به مغز دندان و سپس ریشه دندان و بافت نگهدارنده اطراف دندان می رسند و در نهایت منجر به ایجاد آبسه می گردند ( آبسه ی دندان برجستگی متورم و قرمزرنگی در ناحیه ی اطراف ریشه دندان است که معمولا دردناک می باشد.)

عفونت های دندانی علاوه بر درد و ناراحتی که برای کودک ایجاد می کند ، به علت کاهش مصرف غذا توسط کودک باعث سو تغذیه در او می گردد. پیشگیری و درمان زود هنگام پوسیدگی دندان بخصوص در افرادی که سابقه بیماری قلبی مادر زادی ، تب روماتیسمی ، پایین بودن مقاومت بدن در برابر عفونت ها و عقب افتادگی ذهنی و جسمی دارند اهمیت بسزایی دارد .
بنابراین لازم است کودکانی که دچار پوسیدگی دندان و دندان درد و … هستند را در اسرع وقت به نزد دندان پزشک فرستاد . در مواقعی که کودک دندان درد دارد ، ابتدا دهان را با آب شستشو داده و کمپرس سرد کنید . از گذاشتن کمپرس گرم در موضع و یا قرص های مسکن بر روی دندان دارای درد ، خودداری نموده ، به مطب مراجعه کنید.

