گاهی در اثر ضربه های خارجی ، لبه ی دندان شکستگی پیدا می کند ، شکستگی لبه ی دندان هر اندازه که باشد لازم است جهت ترمیم آن اقدام شود، زیرا بر اثر بازشدن عاج دندان به تدریج مواد آلوده کننده وارد مغز دندان شده و حیات دندان را به خطر می اندازد. فورا به دندانپزشک مراجعه کنید اگر سریع عمل کنید می توانید دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نیاز به درمان های دندانپزشکی سخت تر در آینده جلوگیری نمایید.

در این مواقع دهان را با آب شستشو داده و برای جلوگیری از تورم کمپرس سرد نمایید ، اگر توانستید قطعه ی شکسته شده را پیدا کنید و آن را با خود به مطب دندانپزشکی ببرید. در مواردیکه ضربهی وارده به دندان شدید باشد ممکن است دندان دچار لقي شده یا به داخل استخوان فک فرورفته و یا از جای خود بیرون زده باشد .

در مواردی ، لثه دچار پارگی و خونریزی می شود و یا در قسمتی از دهان کبودی ایجاد می شود. گاهی شدت ضربه به حدی است که علاوه بر دندان ها ، استخوان فک نیز دچار شکستگی می شود. در همه موارد باید سریعا بیمار را به نزد دندانپزشک برد . یکی از مسایلی که در هنگام ضربه به دندان ها رخ می دهد ، بیرون افتادن دندان از دهان است .

در این مواقع حفظ دندان دایمی کودک بستگی به اقدامات صحیحی دارد که بلافاصله پس از بیرون افتادن دندان انجام می دهیم.

هنگام بیرون افتادن دندان از دهان چه باید کرد؟

  • دندان را پیدا کنید، برای برداشتن دندان، آن را از ناحیه ی تاج بگیرید و به ریشه ی دندان دست نزنید.
  • دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود ، در غیر این صورت الیاف نگهدارنده دندان ، آسیب می بیند.
  • اگر محل دندان صدمه زیادی ندیده ، مثلا فک نشکسته یا لثه پاره نشده باشد دندان را در حفره ی خود قرار دهید، برای این کار دقت نمایید سطوح خارجی و داخلی دندان بطور صحیح قرار گیرد. برای تشخیص می توانید از شکل دندان های مجاور استفاده کنید.
  • در این هنگام از کودک بخواهید که با فشار دادن دندان های خود، آن را نگه دارد .
  • بعد از جا گذاری از دستکاری محل دندان بطور جدی خودداری کنید.
  • پس از این که دندان را در محل خود قرار دادید با انگشت به ملایمت لبه های لثه را فشار داده و تکه ای گاز مرطوب روی دندان قرار دهید.
  • در صورتیکه قادر به قراردادن دندان در محل خود نیستید، دندان را در یک لیوان شیر یا آب جوشیدهی سرد قرار دهید ، در صورت عدم دسترسی از آب معمولی استفاده کنید. هم چنین می توان دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار داد . مهم اینست که به هیچ وجه دندان در محیط خشک نگهداری نشود .
  • کودک را هر چه سریعتر به نزد دندانپزشک برده تا دندان را پس از جاگذاری به دندان های دیگر ثابت نماید و سپس چندین ماه تحت مراقبت قرار دهید.
  • مراجعه هرچه زودتر حتی الامکان در فاصله زمانی کمتر از نیم ساعت احتمال پیوند دوباره دندان با استخوان (توسط الیاف دور دندان) بیشتر می شود .

چگونه می توان از صدمات وارده به دندان جلوگیری کرد ؟

– هنگام ورزش می توان از محافظ دندانی که دندانپزشک ، تجویز می نماید ، استفاده کرد.

– در اتومبیل و مخصوصا در ارتباط با کودکان باید از کمربندهای ایمنی استفاده نمود.

– مراقب کودکان از سقوط ، افتادن و غلتیدن بر اشیا و نیز آسیب های الکتریکی باشید .

– در انتخاب اسباب بازی موارد ایمنی حتما مدنظر باشد.

– در صورت افتادن دندان در اثر ضربه و تروما ، دندان و بیمار را در کمترین زمان به مطب دندانپزشکی ببرید.

– در صورت گیر کردن چیزی بین دندانها ، سعی کنید بدون زخمی کردن لثه ، آنرا بوسیله ی نخ دندان ، خارج کنید ولی هرگز از اشیای تیز برای این کار استفاده نکنید، اگر خارج نشد به دندانپزشک مراجعه کنید.

– در صورت گاز گرفتن لب یا زبان ، با پارچه ای روی زخم را پاک کرده، کمپرس یخ بگذارید تا از تورم بعدی آن جلوگیری کند. اگر خونریزی بند نیامد به دندانپزشک و یا بیمارستان مراجعه کنید.

– در صورت شکستگی فک ، به سرعت به بیمارستانی که بخش جراحی فک و صورت دارد مراجعه کنید.

دندان درد علل مختلفی دارد که شایعترین آن پوسیدگی دندان می باشد اگر پوسیدگی به موقع برداشته و دندان ترمیم نشود میکروب ها و یا سموم آن ها به مغز دندان و سپس ریشه دندان و بافت نگهدارنده اطراف دندان می رسند و در نهایت منجر به ایجاد آبسه می گردند ( آبسه ی دندان برجستگی متورم و قرمزرنگی در ناحیه ی اطراف ریشه دندان است که معمولا دردناک می باشد.)

عفونت های دندانی علاوه بر درد و ناراحتی که برای کودک ایجاد می کند ، به علت کاهش مصرف غذا توسط کودک باعث سو تغذیه در او می گردد. پیشگیری و درمان زود هنگام پوسیدگی دندان بخصوص در افرادی که سابقه بیماری قلبی مادر زادی ، تب روماتیسمی ، پایین بودن مقاومت بدن در برابر عفونت ها و عقب افتادگی ذهنی و جسمی دارند اهمیت بسزایی دارد .

بنابراین لازم است کودکانی که دچار پوسیدگی دندان و دندان درد و … هستند را در اسرع وقت به نزد دندان پزشک فرستاد . در مواقعی که کودک دندان درد دارد ، ابتدا دهان را با آب شستشو داده و کمپرس سرد کنید . از گذاشتن کمپرس گرم در موضع و یا قرص های مسکن بر روی دندان دارای درد ، خودداری نموده ، به مطب مراجعه کنید.

ضربه به دندان

گاهی در اثر ضربه های خارجی ، لبه ی دندان شکستگی پیدا می کند ، شکستگی لبه ی دندان هر اندازه که باشد لازم است جهت ترمیم آن اقدام شود، زیرا بر اثر بازشدن عاج دندان به تدریج مواد آلوده کننده وارد مغز دندان شده و حیات دندان را به خطر می اندازد. فورا به دندانپزشک مراجعه کنید اگر سریع عمل کنید می توانید دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نیاز به درمان های دندانپزشکی سخت تر در آینده جلوگیری نمایید.

در این مواقع دهان را با آب شستشو داده و برای جلوگیری از تورم کمپرس سرد نمایید ، اگر توانستید قطعه ی شکسته شده را پیدا کنید و آن را با خود به مطب دندانپزشکی ببرید. در مواردیکه ضربهی وارده به دندان شدید باشد ممکن است دندان دچار لقي شده یا به داخل استخوان فک فرورفته و یا از جای خود بیرون زده باشد .

در مواردی ، لثه دچار پارگی و خونریزی می شود و یا در قسمتی از دهان کبودی ایجاد می شود. گاهی شدت ضربه به حدی است که علاوه بر دندان ها ، استخوان فک نیز دچار شکستگی می شود. در همه موارد باید سریعا بیمار را به نزد دندانپزشک برد . یکی از مسایلی که در هنگام ضربه به دندان ها رخ می دهد ، بیرون افتادن دندان از دهان است .

در این مواقع حفظ دندان دایمی کودک بستگی به اقدامات صحیحی دارد که بلافاصله پس از بیرون افتادن دندان انجام می دهیم.

دندان بیرون افتاده

هنگام بیرون افتادن دندان از دهان چه باید کرد؟

  • دندان را پیدا کنید، برای برداشتن دندان، آن را از ناحیه ی تاج بگیرید و به ریشه ی دندان دست نزنید.
  • دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود ، در غیر این صورت الیاف نگهدارنده دندان ، آسیب می بیند.
  • اگر محل دندان صدمه زیادی ندیده ، مثلا فک نشکسته یا لثه پاره نشده باشد دندان را در حفره ی خود قرار دهید، برای این کار دقت نمایید سطوح خارجی و داخلی دندان بطور صحیح قرار گیرد. برای تشخیص می توانید از شکل دندان های مجاور استفاده کنید.
  • در این هنگام از کودک بخواهید که با فشار دادن دندان های خود، آن را نگه دارد .
  • بعد از جا گذاری از دستکاری محل دندان بطور جدی خودداری کنید.
  • پس از این که دندان را در محل خود قرار دادید با انگشت به ملایمت لبه های لثه را فشار داده و تکه ای گاز مرطوب روی دندان قرار دهید.
  • در صورتیکه قادر به قراردادن دندان در محل خود نیستید، دندان را در یک لیوان شیر یا آب جوشیدهی سرد قرار دهید ، در صورت عدم دسترسی از آب معمولی استفاده کنید. هم چنین می توان دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار داد . مهم اینست که به هیچ وجه دندان در محیط خشک نگهداری نشود .
  • کودک را هر چه سریعتر به نزد دندانپزشک برده تا دندان را پس از جاگذاری به دندان های دیگر ثابت نماید و سپس چندین ماه تحت مراقبت قرار دهید.
  • مراجعه هرچه زودتر حتی الامکان در فاصله زمانی کمتر از نیم ساعت احتمال پیوند دوباره دندان با استخوان (توسط الیاف دور دندان) بیشتر می شود .
حفاظت از دندان ها

چگونه می توان از صدمات وارده به دندان جلوگیری کرد ؟

– هنگام ورزش می توان از محافظ دندانی که دندانپزشک ، تجویز می نماید ، استفاده کرد.

– در اتومبیل و مخصوصا در ارتباط با کودکان باید از کمربندهای ایمنی استفاده نمود.

– مراقب کودکان از سقوط ، افتادن و غلتیدن بر اشیا و نیز آسیب های الکتریکی باشید .

– در انتخاب اسباب بازی موارد ایمنی حتما مدنظر باشد.

– در صورت افتادن دندان در اثر ضربه و تروما ، دندان و بیمار را در کمترین زمان به مطب دندانپزشکی ببرید.

– در صورت گیر کردن چیزی بین دندانها ، سعی کنید بدون زخمی کردن لثه ، آنرا بوسیله ی نخ دندان ، خارج کنید ولی هرگز از اشیای تیز برای این کار استفاده نکنید، اگر خارج نشد به دندانپزشک مراجعه کنید.

– در صورت گاز گرفتن لب یا زبان ، با پارچه ای روی زخم را پاک کرده، کمپرس یخ بگذارید تا از تورم بعدی آن جلوگیری کند. اگر خونریزی بند نیامد به دندانپزشک و یا بیمارستان مراجعه کنید.

– در صورت شکستگی فک ، به سرعت به بیمارستانی که بخش جراحی فک و صورت دارد مراجعه کنید.

دندان درد

دندان درد علل مختلفی دارد که شایعترین آن پوسیدگی دندان می باشد اگر پوسیدگی به موقع برداشته و دندان ترمیم نشود میکروب ها و یا سموم آن ها به مغز دندان و سپس ریشه دندان و بافت نگهدارنده اطراف دندان می رسند و در نهایت منجر به ایجاد آبسه می گردند ( آبسه ی دندان برجستگی متورم و قرمزرنگی در ناحیه ی اطراف ریشه دندان است که معمولا دردناک می باشد.)

عفونت های دندانی علاوه بر درد و ناراحتی که برای کودک ایجاد می کند ، به علت کاهش مصرف غذا توسط کودک باعث سو تغذیه در او می گردد. پیشگیری و درمان زود هنگام پوسیدگی دندان بخصوص در افرادی که سابقه بیماری قلبی مادر زادی ، تب روماتیسمی ، پایین بودن مقاومت بدن در برابر عفونت ها و عقب افتادگی ذهنی و جسمی دارند اهمیت بسزایی دارد .

بنابراین لازم است کودکانی که دچار پوسیدگی دندان و دندان درد و … هستند را در اسرع وقت به نزد دندان پزشک فرستاد . در مواقعی که کودک دندان درد دارد ، ابتدا دهان را با آب شستشو داده و کمپرس سرد کنید . از گذاشتن کمپرس گرم در موضع و یا قرص های مسکن بر روی دندان دارای درد ، خودداری نموده ، به مطب مراجعه کنید.

فهرست